MUHASEBE İLKELERİ

Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu, 2006 yılının Mart ayında, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olacağı bildirilen Türkiye Muhasebe Standartlarını (TMS) yayınlamıştır.  TMS‘nin uygulanmasına ilişkin yasal yükümlülüklere, revize edilen Türk Ticaret Kanunu taslağında yer verilmiştir; ancak söz konusu taslak henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanmamıştır. Dolayısıyla, şirketler kanunen zorunlu kılınan mali tablolarını hazırlarken halen yürürlükte olan Türk Ticaret Kanunu,  Vergi Usul Kanunu ve 1992 yılında Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan, tüm şirketleri (finans kuruluşları hariç) kapsayan uygulama tebliğine tabidirler. 1994 yılından bu yana, sözkonusu tebliğ, şirketlere, finansal tablolarını öngörülen formatta, tek düzen hesap planı ve tebliğde belirtilen belirli temel muhasebe ve raporlama kavramlarını kullanarak hazırlamaları zorunluluğunu getirmiştir.

Sermaye Piyasaları Kurulu (SPK) mevzuatı uyarınca, borsaya kote edilmiş olan tüm şirketler, aracı kurumlar, yatırım fonları, yatırım ortaklıkları ile borsaya kote edilmemiş olmasına rağmen ortak sayısı nedeniyle (250’den fazla) halka açık hükmünde olan şirketler de SPK kurallarına tabidirler. 31 Aralık 2004 tarihinden başlayarak SPK standartları, bazı istisnalar dışında, genel olarak Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarına (UFRS) uygundur. Ancak, o tarihten sonra UFRS’ da yapılan güncellemeler SPK standartlarına uygulanamadığından dolayı, SPK, UFRS’na uygun olarak hazırlanan finansal tabloların da geçerli olacağını duyurmuştur.  

31 Aralık 2006 tarihinden itibaren, sigorta şirketleri dışındaki finans kurumları finansal tablolarını UFRS’ye uygun olan Türkiye Muhasebe Standartları’na göre hazırlamaktadırlar. Ancak, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun (BDDK) tebliğlerinde açıklandığı üzere, finans kuruluşu olmayan şirketlerin mali tablolarının konsolide olmaması gibi, UFRS uygulamalarından farklı bazı uygulamalar bulunmaktadır.

Sigorta şirketlerinin tabi olacağı muhasebe ilkeleri ile sigortacılık hesap planı Hazine Müsteşarlığı tarafından çıkarılmıştır.

Mali Tablolar

Kanunen asgari olarak hazırlanması zorunlu kılınan Mali Tablolar şunlardır:

• Bilanço
• Kar/ Zarar Tablosu
• Finansal Tabloların Dip Notları

Tüm şirketler için zorunlu olmayan ek mali tablolar şunlardır:

• Öz Sermaye Değişiklikleri Tablosu
• Nakit Akımı Tabloları
• Satılan Malın Maliyeti Tablosu
• Kar Dağıtımı Tablosu